| Nowości | O stronie | Artykuły | Zycie codzienne | Linki |
Terapie Kuby
Dostałam kilka listów z pytaniami o terapie Kuby. Odpowiadam więc: nie jest to jakas specjalna metoda, nie jest to terapia "wedlug kogoś tam". Na codzień pomagam sobie książką dr Attwood'a "Zesłpół Aspergera - przewodnik dla rodzców i opiekunów" ( tłumaczenie tytułu moje, nie wiem, czy książka została już przetłumaczona na j.polski). Dostałam też całkiem sporo porad od terapeutów. Myślę, że informacje te mogą być przydatne zarówno dla rodziców jak i nauczycieli. Jednak pamiętajcie proszę, że wszystkie te wskazówki, które umieszczam na mojej stronie były przygotowane specjalnie dla mnie i mojego synka. Każde dziecko jest inne i każde dziecko ma inne potrzeby.
Przygotowanie klasy
- spróbuj ograniczyć ilość dekoracji ściennych
- znajdź dla dziecka ciche miejsce do pracy
- staraj się ograniczyć hałasy rozpraszające uwagę dziecka - połóż wykładzine na podłodze, nałóż specjalne podkładki pod nogi krzeseł (np. nacięte piłeczki tenisowe)
- jeżeli uczeń źle toleruje dotykanie przez inne dzieci, spróbuj posadzić go w takim miejscu, aby to wyeliminować - na rogu rzędu, w pierwszej ławce itp.
- organizuj "rozgrzewke" przed pisaniem, klejeniem, wycinaniem, np.: zgniatanie piłeczki, delikatne pociąganie każdego palca po kolei, siadanie na dłoniach - na chwilkę
- umożliw dziecku regularne przerwy na poruszanie się
- zaproponuj "bycie pożytecznym" w obrębie klasy: rozdawanie pomocy szkolnych, zbieranie zeszytów, zanoszenie książek do bibliteki
- pozwól dziecku, aby się troche "ruszało" na krześle, bawiło się "rozładowującymi" zabawkami.
Zabawki do rozładowania stresu (ang. fidget toys)
My, dorośli, często bawimy się drobnymi przedmiotami, skubiemy pasek od zegarka, obracamy monety w kieszeni. Dzieci, zwłaszcza z zaburzeniami nerologicznymi (autyzm, zespół Aspergera, PDD, ADHD) często potrzebują zwiększonej dawki takich zabaw dotykowych. Pomaga im to w skupieniu uwagi, umożliwia spokojne słuchanie i bycie bardziej aktywnym w czasie lekcji.
Jeżeli pozwoli sie dziecku na kilka mniejszych "rozładowań", bedzie ono odczuwało większą kontrole nad swoim zachowaniem, w wyniku czego poprawi sie jego samoocena. Wielu rodziców, opiekunów, nauczycieli doceni możliwość pójścia do kościoła, na zakupy lub do restauracji bez obawy o nastepny wybuch histerii lub dziwacznych zachowań. Czas oczekiwania na autobus, długie przejazdy będą łatwiejsze do zniesienia, jeżeli dziecko bedzie mogło sie czymś zajać (poobracać coś w palcach, coś poskubać).
Najlepiej przygotowac specjalny koszyk, pudełko do użycia w szkole, plecak do wyjść. Zawartość takiego "pakunku" powinna być często zmieniana, ponieważ dziecko obeznaje się z dotykiem jednej rzeczy i potrzebuje nowych doznań. Trzeba ustalić reguły, kiedy i w jaki sposób należy korzystać z zabawek: jednorazowo tylko jedna zabawka może być wyjeta z pudełka, należy trzymać ją w dłoni lub na kolanach, każda musi wrócić do pojemnika. Dobrze jest skonsultować się z terapeutą zajęciowym w celu ustalenia co byłoby najlepsze w celu pobudzenia zmysłu dotyku dłoni i buzi, co powinno znaleźć się posród takich drobiazgów. Jeżeli dziecko wciąż ma tendencje do wkładania przedmiotów do buzi, należy zwrócić uwagę na "bezpieczeństwo" tych drobiazgów. Zawsze trzeba brać pod uwagę co dziecko lubi, a czego nie. Najlepsze sa malutkie przedmioty, ktore pobudzają wrażenia dotykowe i stymulują buzię. Takie, które wspomagają zręczność paluszków. Nie są polecane zabawki bardzo kolorowe, "rzucające się w oczy", gdyż będą one przeszkadzać reszcie grupy.
Co mogłoby znaleźć się w "skrzyni skarbów"?
- szczoteczki do szorowania
- pachnące naklejki
- piłeczki do zgniatania
- woreczek wypełniony czymś sypkim - piaskiem, kamyczkami, fasolkami
- wszelkiego rodzaju niemowlece zabawki do pogryzania
- twarde cukierki, lizaki, guma do żucia
- gumki do włosów, frotki
- kółka do kluczy, breloczki
- biżuteria - wisiorek, pasek od zegarka, bransoletki
- małe zabawki z cześciami, które można przekładać, poruszać - transformersy, pokemony, digimony, resorowki
- butelki ze spryskiwaczem - woda
- kawałki materiału
- gumowe piłeczki, wałki do włosów
- karty do gry
Jak przystosować dom
Wrażenia czuciowe, które normalnie powiązane są z codziennością mogą stanowić duży problem zarówno dla dziecka z autyzmem czy też zespołem Aspergera. Często te problemy ujawnają się w postaci frustracji i wybuchów przy posiłkach, gdy trzeba iść spać lub zadbać o siebie. Dobrze jest więc przeorganizować trochę zwyczaje domowe i "własne" upodobania, aby pomóc dziecku w właczeniu się w normalne, aktywne życie.
Ubieranie
- wybieraj wygodne ubrania z miekkich tkanin i z nieopinajacą gumką w pasie.
- jeżeli twoje dziecko źle toleruje gumki, zastanów się nad "ogrodniczkami"
- obetnij wszystkie metki z ubrań (robią się bardzo sztywne po kilku praniach)
- wybierz proszek i płyn do płukania bez zapachu (w przypadku Kuby biore go do sklepu i daje powachać wszystko, co stoi na półce, a on wybiera co mu się podoba, ostatnio wanilia)
- jeżeli trzeba, poobracaj skarpety i bielizne na lewą stronę
- spróbuj unikać wszelkich "zakłócaczy", zarówno wizualnych, jak i dźwiękowych w czasie ubierania
- narysuj jakie cześci ubrania są potrzebne i w jakie kolejności powinny być zakładane
- namów dziecko, aby ubierało się przed lustrem; będzie wtedy bardziej świadome ewntualnych pomyłek
Łazienka
- przygotuj specjalny stołeczek, aby dziecko mogło oprzeć nogi, gdy korzysta z ubikacji
- wybieraj miekki papier toaletowy lub specjalne chusteczki higieniczne, jak dla niemowląt
- używaj specjalnej wkładki pod deske klozetową (Kuba nie lubił nocnika, klapka się sprawdzała)
- pozwól dziecku wybrać czy kąpiel, czy prysznic (Kuba zgadza się wyłącznie na kąpiel),
- wybierz mydło lub żel do mycia bez zapachu (lub o zapachu dobranym wedlug gustu dziecka)
- myjąc dociskaj myjkę (gąbkę) do skóry dziecka - lepszy jest pewny nacisk niż głaskanie
- czesz dziecko przed lustrem, aby widziało i mogło przewidzieć kiedy przykładasz grzebień do głowy
- pozwól dziecku wybrać szczotke do zębów - miekką, twardą, elektryczną, zakrzywioną
Jedzenie
- postaraj się uwzględnić zabawy buzią w ciągu dnia, nie podczas posiłków (dmuchanie, kląskanie językiem, ćwiczenie mimiki przed lustrem)
- pamiętaj, że o tym czy dziecko lubi jakąś potrawę, bądź nie decyduje wiele czynników: temperatura, konsystencja, smak, wygląd, kolor
- zatroszcz się o spokojną atmosferę w czasie posiłku, ścisz radio, wyłącz telewizor
- ogranicz bodźce wizualne (Kuba bardzo lubi kolorowe serwetki na stole)
- pozwól dziecku powiercić się na krześle, daj mu specjalną poduchę do siedzenia
- wydziel dla dziecka odpowiednią ilość miejsca przy stole, aby ograniczyć dotykanie przez innych, jak i przez jakieś przedmioty (Kuba lubi siedzieć przy krótszym boku stołu)
Spanie
- używaj miekkiej pościeli, nie krochmalonej (Kuba bardzo lubi pościel z kory)
- miekkie pidżamy
- przykrywaj dziecko ciężkim kocem, kołdrą, aby czuło pościel na sobie
- jeżeli dziecko nie boi się ciemności staraj się zaciemniać jego sypialnię na noc - grube kotary, drzwi bez szyby (aż do ostatnich wakacji Kuba potrzebował lampki)
- proponuj wyciszające zajęcia przed pójściem do łóżka - czytanie książki, kołysanie się w fotelu na biegunach
- uszanuj decyzje o zamykaniu drzwi (jak dziecko zaśnie zawsze możesz otworzyć).
Terapia zajęciowa (ang. occupational therapy)
Terapia ta ma za zadanie usprawnienie miesni dłoni, odpowiedzialnych za precyzję ruchów. Po wstepnych konsultacjach, zadecydowano, że Kuba bedzie miał 20 godzin ćwiczeń z terapeutka. Zajecia polegają na nauce wykonywania zwyczajnych czynności w odpowiedni sposób np. poprawnego trzymania ołówka (Kuba ma specjalna nakładkę, ktrora pomaga ustawić odpowiednio palce), prawidłowego pisania liter (od góry do dołu; najpierw kreska, potem daszek nad T). Zalecono też całą game gier, w ktorych to ma powkładać różne drobne elementy w odpowiednie dziurki, w określonym czasie, poukładać drobiazgi za pomocą pensety. Poradzono mi też, aby namawiać mojego synka na zabawę plasteliną lub ciastem, ale niestety, Kuba odmawia współpracy. Do końca "przepisowej " terapii zastało już tylko kilka spotkań. Rezultaty są dobrze widoczne.
Terapia językowa/ logopedyczna (ang. speech therapy)
Kuba ma bardzo bogaty zasób słów. Odpowiednio je wymawia i akcentuje. Niestety, prawie wszystko odbiera dosłownie. Terapia ta ma pomóc mojemu dziecku w rozumieniu wypowiedzi innych, w odpowiednim "odszyfrowywaniu" żartów językowych i niuansów języka potocznego.
Ciągle czekamy na wynik konsultacji i zalecenia, nie moge więc na razie napisać nic konkretnego na temat samej terapii. Rozmowę ze specjalistą mamy dopiero za dwa tygodnie, a samą terapię - kto wie?
Fizykoterapia
Jak do tej pory, nie mieliśmy jeszcze konsultacji ani wyjaśnień. Domyślam się, że jej celem jest zmniejszenie nieporadności i niezręczności Kuby.
Indywidualny Plan Nauczania
Opisałam dość dokładnie w "życiu codziennym".
Nieustająca opieka
Ponieważ problemy Kuby nie dotyczą tylko klasy, potrzebne jest nieustanne obserwowanie, jak inne dzieci się wobec niego zachowują. Zarówno w szkole jak i autobusie szkolnym obowiązuje bardzo szczegółowy regulamin. Wszelkie "wybryki" są natychmiast zgłaszane do odpowiednich osób - wychowawcy, dyrektora. W czasie przerwy, na podwórku zawsze jest jakiś nauczyciel lub chociaż uczniowie z najstarszej klasy. Gdy zaistnieje jakieś spięcie i Kubie coś się stanie - dzwoni do mnie jego wychowawczyni.
Opowiastki sytuacyjne (ang. social stories)
Historyjki te mają za zadanie pomóc dziecku zaakceptować i zrozumieć różne sytuacje, takie jak:
- nowości,
- zmiany stałych reguł dziennych,
- sytuacje, które wzbudzają u dziecka niepokój,
- normy społeczne i odpowiednie zachowanie
- różne metody nauczania.
Akcja tych opowiastek powinna być oparta na specyficznych potrzebach dziecka, ponieważ mają one pomóc w zrozumieniu konkretnego problemu. Zasada działania takiej historyjki polega na dostarczeniu dziecku informacji o ludziach, miejscu akcji, odpowiednim zachowaniu, jakie jest oczekiwane w danej sytuacji. Uczy, co powinno dziecko powiedzieć, co zrobić, czego unikać. Autor opowiastki powinien postawić się na miejscu dziecka,gdyż tylko w ten sposób będzie mógł jasno ocenić co jest problemem (np. zbyt dużo osób w jednym pomieszczeniu, hałas, mało miejsca).
Pisząc taką historię należy:
- pamietać, jaki jest cel tej opowiastki
- wymienić osoby biorace w niej udział
- opisać dokładnie miejsce akcji
- wyjaśnić, jakie zachodzą zmiany w akcji
- wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje
- podać odpowiedź, komentarz adekwatny do sytuacji
- opisać uczucia głównego bohatera, jak i pozostałych osób z historii
Aby opowiastka spełniła swoje zadanie powinna być
- przejrzysta, podawać łatwe do zrozumienia wskazówki (które będą dawać dziecku poczucie bezpieczeństwa),
- być opisywana albo w czasie teraźniejszym, aby dziecko łatwo mogło rozpoznać sytuacje krok po kroku; albo w czasie przyszłym, gdy opowiastka ma do czegoś przygotować
- być dostosowana do poziomu dziecka (słownictwo, typ budowy zdania, czcionka)
- powinna być czytana wiele razy , zarówno przez dziecko, jak i osoby, ktore są opisane w historyjce.
Przykładowym tematem takiej opowiastki mogą być: jak się zachować w czasie próbnego alarmu przeciwpożarowego, jak się zachować w autobusie szkolnym, jak odpowiedzieć na zaczepki.
| Uaktualnione: 8 października 02 | Księga Gości | Spis treści | Forum | Kontakt: innyswiat@hotmail.com |